De technieken
Hoe een sumowedstrijd wordt gewonnen: de kimarite
Eén regel, een lange lijst technieken en de waaier van de scheidsrechter: hoe een sumowedstrijd wordt gewonnen, welke technieken u het vaakst ziet en waarom een uitspraak kan worden aangevochten.
Reserveer een plek aan de ring ↗Kort antwoord
Een sumowedstrijd is gewonnen wanneer een worstelaar zijn tegenstander uit de ring drijft of hem tegen de grond brengt, zodat iets anders dan de zolen van zijn voeten de klei raakt. De winnende techniek heet een kimarite. De Japanse sumobond erkent er 82, maar slechts ongeveer een dozijn komt veel voor. De scheidsrechter noemt de winnaar met zijn waaier, en juryleden kunnen de beslissing aanvechten. Letten op de force out, de push out, de throw en de slap down dekt de meeste partijen.
De enige regel
Wikipedia vat de sumoregel in één zin samen: een partij wordt beslist doordat een worstelaar uit de dohyō wordt gedwongen, of binnen de ring de grond raakt met een ander lichaamsdeel dan de zolen van zijn voeten. Hij hoeft de grond buiten de ring niet te raken om te verliezen. De ring is een cirkel van rijststrobalen, gedeeltelijk ingegraven, op een verhoogd kleiplatform, zodat de rand goed zichtbaar is en het einde van een partij duidelijk.
Twee stijlen
Worstelaars neigen naar een van twee benaderingen. In de gordelstijl, yotsu-zumō, grijpt een worstelaar de mawashi van zijn tegenstander en dwingt hem naar buiten. In de duwstijl, oshi-zumō, drijft hij zijn tegenstander terug zonder stevige greep. Wikipedia beschrijft beide als basisvormen, en de stijlen verklaren waarom twee partijen er zo verschillend kunnen uitzien: de ene is een worsteling die stilvalt, de andere een uitbarsting van stoten die voorbij is zodra ze begint.
De force out
Yorikiri, de frontale force out, is het standaardmiddel. Een worstelaar houdt een greep op de mawashi, of een volledige lichaamsgreep, en dwingt zijn tegenstander uit de ring. Wikipedia noemt het de meest voorkomende kimarite en kent er 32,4 procent van alle professionele partijen aan toe. Als een partij een worsteling is die eindigt doordat de ene worstelaar de andere achteruit over het stro laat lopen, is het hoogstwaarschijnlijk een yorikiri. De nauwe verwant, yoritaoshi, eindigt op dezelfde manier, behalve dat de verliezer valt.
De push out
Oshidashi, de frontale duw-out, gebruikt alleen de armen: de worstelaar houdt de gordel niet vast en houdt contact tot de tegenstander buiten is. Tsukidashi is hetzelfde idee, uitgevoerd met stoten en zonder contact te behouden. Wikipedia noemt deze onder de basistechnieken. Ze zijn het handelsmerk van de duwstijl en verlopen doorgaans snel, wat een van de redenen is waarom de eerste seconden van een partij zo bepalend zijn voor de uitslag.
Worpen en de neerslag
Worpen vormen een eigen groep. Uwatenage, de overarm-worp, houdt in dat de aanvaller over de arm van zijn tegenstander reikt, de gordel grijpt en hem zijwaarts tegen de grond werpt. Hatakikomi, de neerslag, laat een tegenstander voorover vallen na een klap op de schouder, rug of arm. Wikipedia zegt dat velen het als laatste redmiddel beschouwen wanneer men wordt teruggedrongen, hoewel sommige worstelaars erop vertrouwen. Het merkt ook op dat kleinere worstelaars met superieure techniek veel grotere kunnen verslaan.
Winnen zonder techniek
Wikipedia noemt ook vijf non-technieken, manieren om te winnen zonder er een te gebruiken. Daaronder vallen een tegenstander die per ongeluk uit de ring stapt zonder aangevallen te worden, te ver naar voren stapt midden in zijn eigen aanval, of achterover valt zonder dat er een techniek tegen hem is gebruikt. Een overtreding kan ook een partij beslissen: slaan met een gesloten vuist is een van de verboden bewegingen, kinjite genaamd, en leidt tot diskwalificatie van de overtreder. De lijst is lang, en bijna alles erop is zeldzaam.
De scheidsrechter en de waaier
De scheidsrechter, de gyōji, kondigt aan het einde de kimarite aan, hoewel juryleden zijn beslissing kunnen wijzigen. Hij wijst zijn gunbai, een stevige strijdwaaier, naar de kant van de winnaar. Als een van de vijf juryleden rond de ring het er niet mee eens is, komen ze in de ring bijeen voor een mono-ii, en Wikipedia zegt dat ze de uitspraak kunnen bevestigen, omkeren of een herwedstrijd kunnen gelasten. Videobeoordeling voegt nog twee juryleden toe. De beslissing is pas definitief wanneer dat overleg eindigt.
Waar op te letten
Let bij een show op de namen die de presentator aan elke beweging geeft en kijk naar de greep: een hand aan de gordel wijst op een uitduwen of een worp, open handen op de borst op een duw-out. Let op de voeten bij het stro, want daar kantelt een partij. Het doel van het leren van de terminologie is eenvoudig: wanneer een worstelaar plotseling in de klei gaat zitten, weet je dat er iets specifieks is gebeurd, en ongeveer wat.
Bronnen